Trà Thư

Tựa gốc: The book of Tea (1906)

Lại là một quyển sách nữa, ở trên giá đã lâu nhưng mình ít khi nào để ý tới. Lần này, vô tình muốn mang một cuốn sách nhỏ, mỏng thôi cho chuyến đi chơi vận động, vậy là Trà Thư vô tình là lựa chọn hoàn hảo. (lúc đấy mình tưởng tượng cảnh lên Đà Lạt lạnh giá, nhấp ngụm trà ấm, cuộn tròn trong chăn ngồi đung đưa xích đu, thời gian không vấn vương, và đọc Trà Thư… còn cảm xúc nào tuyệt vời hơn nữa ❤ )

Có lẽ, tâm trạng và cảm xúc lúc này của mình, phù hợp thưởng lãm điều này, tâm hồn của người mộ trà đạo khi viết về đạo của trà. Như một kẻ lang thang vô định, không biết mình nên đi đâu về đâu, nên con đường nào đến với mình, kẻ lang thang này cũng đón nhận, một cách thành tâm nhất, với trí óc và tâm hồn thanh sạch. Trà Thư, thật nên được đón nhận như vậy.

“Những ai không có khả năng ngộ cái nhỏ bé trong những sự to tát của bản thân thì cũng khó nhận ra cái vĩ đại trong những việc vặt vãnh nơi người khác.”

[là đoạn mà tata thấy thấm thía nhất xuyên suốt quyển sách nhỏ này]

Trong chương “Chén trà nhân loại” có đề cập

“Triết lý của Trà không phải là một chủ nghĩa thẩm mỹ giản đơn như nhận thức thông thường của chúng ta về thuật ngữ ấy, bởi nó thể hiện đồng thời với mỹ học và tôn giáo, một quan niệm tổng hòa về con người và tạo hóa. Nó là một môn vệ sinh, do đòi hỏi sự thanh khiết; nó là một khoa kinh tế, bởi chứng minh được con người có thể tìm thấy sự yên bình ở chốn giản dị thanh bần hơn cả nơi xa hoa phiền toái; nó là một môn hình học của tinh thần, giúp ta minh định sự cân bằng trong quan hệ giữa con người với vụ trụ.”

vì vậy mà

“..chúng tôi gọi kẻ nào hững hờ vô cảm đối với những cảnh bi hài trong cuộc sống riêng tự của đồng loại là “người thiếu hơi trà”. Ngược lại, những ai thô lỗ tự cho phép mình buông thả theo dòng cảm xúc cá nhân dung tục, không biết kiềm chế để vượt qua chừng mực trước tấn thảm kịch của thế gian thì được coi là “bị dư chất trà”.”

Tata còn vô tình đọc thấy đoạn này

“.. tương truyền Thần Nữ Oa (đội đá vá trời – chú thích cho bạn nào hok nhớ) lần ấy bỏ quên không hàn hai vết nứt nhỏ trên vòm trời xanh. Vậy là phát sinh Lưỡng hợp của Tình Yêu – hai linh hồn lăn lóc không ngơi nghỉ qua không gian và thời gian, mãi cho đến khi nào được tái ngộ để cùng hoàn thiện bầu trời. Mỗi người chúng ta ai cũng phải tái thiết một lần nữa bầu trời hy vọng và an lạc của riêng mình là do vậy.”

“..uống trà chỉ là cái cớ để người ta tôn vinh sự tinh khiết và thanh tao, là một chức năng thiêng liêng khi chủ và khách cùng ngồi lại và chung tay tạo nên một khoảnh khắc thanh thản diệu kỳ của con người trên cõi thế gian.”

Trà và Đạo gia có mối quan hệ mật thiết, được thể hiện qua chương “Đạo và Thiền”

“Đạo gia chấp nhận cuộc sống như nó đang tồn tại. Khác với Không giáo và Phật giáo, Đạo gia cố tìm cái đẹp trong cuộc đời đầy rẫy dập vùi, bất hạnh. Câu chuyện ngụ ngôn ‘Ba người nếm giấm’ diễn tả một cách tài tình thiên hướng của ba học thuyết. Một hôm đức Phật Thích ca, Không tử và Lão tử tình cờ gặp nhau trước một vò giấm, ba vị cùng nhúng ngón tay vào giấm và cùng nếm thử. Không tử thấy giấm chua, đức Phật thấy giấm đắng, còn Lão tử thấy giấm ngọt.

Các Đạo gia cho rằng tấn hài kịch về cuộc thế và nhân sinh sẽ muôn lần thú vị hơn nếu mọi người đều giữ được ý thức hòa đồng. Theo Đạo gia, hãy để cho mọi vật tự cân bằng. Hãy vui lòng nhường chỗ cho người khác mà không lo mất chỗ của mình, đó là bí quyết thành công nơi kịch trường thế sự. Để đóng trọn vai trò của mình, chúng ta trước hết phải thuộc toàn vở kịch, chớ để quan điểm toàn cục chìm đi trong quan điểm cá nhân.”

Đối với Đạo gia, “ba vật quý nhất trên đời là lòng Bác ái, đức Cần kiệm, và tính Khiêm nhường.”

Nói về trà thất của người Nhật, muôn vàn ý tứ được thể hiện nhẹ nhàng qua từng chi tiết, từng cách sắp đặt, thiết kế. ví như;

“roji, tức là lối di trong vườn dẫn từ hàng hiên đến phòng trà, tượng trưng cho giai đoạn đầu tiên của minh tưởng trên con đường đến giác ngộ. đi trên roji, khách cắt bỏ mọi liên hệ với thế giới bên ngoài, nhờ vậy cảm thấy người lâng lâng thư thái cả về thể chất cũng như tinh thần, để sẵn sàng thưởng ngoạn cái đẹp thuần khiết đang chờ đợi mình nơi phòng trà.”

Quan niệm của Đạo và Thiền về sự hoàn hảo (khá thú vị với tata)

“bản thể năng động của triết học Đạo cũng như triết lý Thiền đều nhấn mạnh cách thức tìm tòi cái hoàn hảo hơn là ở bản thân cái hoàn hảo. Chỉ có những ai hoàn thành tác phẩm với ý niệm nó còn đang dang dở mới có thể phát hiện ra cái đẹp đích thực. Khí lực của cuộc sống và của nghệ thuật tồn tại ở khả năng tiến triển không ngừng của chúng.”

Vô tình đọc đến đoạn này, rất thú vị, vì giống như đang miêu tả cách tata “thưởng lãm” cuốn sách này vậy ~_~

“sự đồng cảm tối cần cho thưởng ngoạn nghệ thuật dựa trên nền tảng nhân nhưỡng lẫn nhau. Người xem phải chuẩn bị tâm hồn để tiếp nhận thông điệp, còn nghệ sĩ phải  biết cách truyền cái thông điệp ấy đi. Koboro Enshu, một trà sư nổi tiếng và cũng là một vị đại thần từng có câu nói đáng ghi nhớ: “bạn hãy tiếp cận một nghệ sĩ lớn như thể tiếp cận một bậc đại vương hầu”. Muốn hiểu được một kiệt tác, bạn hãy cuối đầu thật thấp và chờ đợi, bạn hãy nín thở cố lắng nghe những gì kiệt tác sẽ nói lên với mình. Một nhà phê bình nghệ thuật trứ danh đời Tống có lần thốt ra một lời thú nhận đáng yêu: “Khi tôi còn trẻ, tôi ngợi khen nhà danh họa đã sáng tạo nên những bức tranh mà tôi thích, dần dần già dặn thêm, tôi lại tự khen mình đã biết thích những gì nhà danh họa đã chọn lựa khiến cho tôi thích nơi bức tranh ấy.”

Cuốn sách nhỏ, rất nên đọc và dành thời gian lang thang theo Trà, ở trà ẩn hiện về đạo, về thiền, về hoa và về cả nhân tình thế thái qua các thời đại của trà. 🙂

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s