Gap year – linh tinh mà thực tế – note 2

Lại nói tiếp về gap year – vẫn là vấn đề đầu tiên, tiền đâu? ^_^

[nhắc lại của note 1:

Có thể chia vấn đề tài chính thành 3 giai đoạn liên quan đến gap year, (1) hiểu tình hình tài chính của bản thân trước gap year, (2) tiền của mình đang ra sao trong thời gian gap year, (3) vấn đề tiền bạc sau giai đoạn gap year]

 

(2) tiền của mình đang ra sao trong thời gian gap year

Tiền là tiên là phật, là sức khỏe của cụ già, là món quà cho em nhỏ… ^_^ hehe, linh tinh vậy thôi, chứ đúng là tiền trong giai đoạn gap year quan trọng lắm, vì:

  • nếu tiền nhanh hết đi, thì khoản thời gian “gap” sẽ bị rút ngắn siêu nhanh
  • nếu tiền chỉ có tiêu mà không có tự động sinh ra thêm, thì cảm giác của bản thân trong giai đoạn gap sẽ dần dần bứt rứt và lo lắng tăng thêm
  • nếu tiền cạn dần đến gần hết thì khi đó, giai đoạn chuẩn bị cho đi làm trở lại sẽ cực kỳ bối rối và nhiều khi là xài hết tiền rồi mà vẫn chưa kiếm được job ngon, đúng ý trở lại

còn nhiều yếu tố nữa, bạn có thể nghĩ ra thêm, với tata thì 3 cái này là quan trọng nhất để nghĩ đến 1 chuyện, làm sao cho tổng số tiền của mình đang có sẽ bị hao hụt ít nhất có thể trong giai đoạn gap này.

tata dựa vào công thức đơn giản:

tiền còn lại = tiền đang có (A) – tiền tiêu xài (B) + tiền phát sinh thêm (C)

như vậy, muốn phần tiền còn lại nhiều/vẫn còn nhiều thì hoặc là tiền đang có siêu nhiều (kiểu mấy bạn có 1 tỷ trở lên thì sướng, khỏi lo luôn ^_^), hoặc/và tiền tiêu xài phải ít đi, hoặc/và có tiền phát sinh thêm trong giai đoạn gap.

 

Đi vào từng khía cạnh nhỏ nhé ^_^

(A) tiền đang có:

  • như note 1 có nói, tiền đang có là dạng tiền saving, tata là tuân thủ quy luật 3-6 tháng lương để dành phòng hờ
  • ngoài tiền saving kiểu emergency fund, tata có nhiều thể loại saving khác nữa, ví dụ như tiền tiết kiêm để đi du lịch, tiền tiết kiệm mua sắm cái này cái kia,…  trong giai đoạn gap year, thì cứ tính hết toàn bộ tiền tiết kiệm này để hiểu là mình có thể “sống thoải mái” đến càng lâu càng tốt
  • có 1 chuyện vô tình xảy ra trong giai đoạn gap, là căn nhà tata tích góp, đùng 1 cái, bán được giá, bán luôn! thế là tự nhiên “tiền đang có” trở nên nhiều kinh hãi. nhưng đây là trường hợp hy hữu, không nên được liệt kê vô làm kế hoạch ban đầu cho việc lên kế hoạch cho gap year.

(B) tiền tiêu xài:

  • vẫn là phải tiêu xài theo cách thông thường như khi đi làm là tốt nhất, vì như vậy, sẽ tận hưởng được trọn vẹn thời gian gap này mà không thấy bản thân bị đẩy vào cảnh phải dè xẻn quá mức
  • để xài ít tiền hơn mà vẫn giữ được lối sống như thường khi, có thể (tata chọn cách này, tùy người thấy hợp thì làm)
    • lập ra danh sách những thứ không thể không tiêu. ví dụ, với tata là 1 tháng không thể không đi mua sách 1 lần, không thể không ăn bò beefsteak 2-3 lần, không thể không đi cafe hay bar với bạn bè 2 tuần 1 lần, …
    • trong danh sách những điều không thể ấy, điều nào có thể chuyển hóa sang dạng chi tiêu khác để bớt tiền tiêu xài mà vẫn thỏa mãn nhu cầu bản thân thì chuyển hóa, cái nào ko thể chuyển hóa thì thôi. ví dụ:
      • mua sách để đọc, cũng là để dành. vì trong gap year, tạm thời có thể bỏ qua vụ “để dành”, bồi bổ phần để đọc thôi. vậy, có vài option thay thế: làm thẻ thư viện thành phố (rẻ, bao la lựa chọn); mượn sách của bạn (hên, tata có bạn làm xuất bản sách luôn, nên tủ sách bao la, tha hồ tha về đọc), sách ở nhà nhiều khi chưa đọc hay quyển nào hay thì đọc lại,…
      • ăn beefsteak. vẫn ăn, nhưng thay vì ra quán, tự làm ở nhà. cái này thì đòi hỏi 1 chút công phu nấu ăn để ngon được như quán, còn chắc chắn nấu ở nhà là đồ ăn cùng 1 chất lượng và rẻ hơn tận 3-4 lần.
      • đi cafe với bạn bè, thay vì ngày xưa đi mấy chỗ lung linh và không quan tâm về giá, thì giờ mấy đứa nào thân thân, nói thẳng với tụi nó là “tao nghèo, tiết kiệm nha, đi quán nào tầm 30-40k/ly đi, ko đi mấy chỗ như coffeebean này nọ thường sẽ tầm 80-90k/ly. thế là vẫn vui, vẫn cafe cà pháo thoải mái và không lo về tiền ^_^  bar/pub cũng là dạng tương tự.
      • đi du lịch, thay vì đi hoành tráng và tự do như bình thường. có thể chuyển hóa thành giúp công ty của bạn tổ chức team trip / company trip, khi đó sẽ vừa được đi du lịch vừa được miễn phí (chỉ có thêm công giúp bạn tổ chức thôi. ahihi)
      • … [nhiều lắm, thể nào cũng nghĩ ra thêm nhiều trò để tiết kiệm mà vẫn vui]

(C) tiền phát sinh thêm:

  • đây bảo đảm là 1 chuyện cực hay nếu có thể có trong giai đoạn gap year. vừa có thể kéo dài thời gian gap (nếu chơi đã quá, muốn chơi tiếp), vừa an tâm là tiền để dành không bị hao hụt nhiều, bớt đau khổ xót xa ^_^
  • tiền phát sinh thêm, có bằng cách nào? một vài ý tata tự làm, có thể gợi ý thử:
    • tata ban đầu tính cho thuê căn nhà của tata, sau đó dọn sang nhà anh 2 hay nhà bạn ở. thế là sẽ có thêm 1 khoản tiền mỗi tháng. (mà đó là ý định ban đầu thôi, chưa kịp làm thì đã bán mất tiêu. hehe)
    • tata nhận biên tập sách, làm chút chút vừa vui vừa có thêm chút tiền
    • nhận job research, làm ít ít, vừa đỡ quên nghề vừa có thểm chút thu nhập
    • tiền lãi do đầu tư
    • tiền lời do kinh doanh airbnb ở Vũng Tàu

 

chỉ có vậy thôi. bạn nào có ý hay hơn có thể chia sẻ. cùng nhau, chúng ta gap year hoành tráng ^_^

Advertisements

Gap year – linh tinh và thực tế – note 1

Gap year, có thể là mong muốn ấp ủ của các bạn sinh viên, hay là ý nghĩ thoáng qua của những bạn đi làm, hay là bất kỳ điều gì một ai đó, thì với bản thân, là tata đang trong khoảng thời gian gap year, dự định kéo dài đến hết cuối năm nay, và bắt đầu từ cuối năm ngoái.
[nếu ai không cảm thấy quen thuộc với cụm từ này thì tham khảo về gap year tại đây https://en.wikipedia.org/wiki/Gap_year]
gap year = a gap in (a) year ^_^  [tata tự diễn dịch thế thôi]
Với mấy bạn ở tuổi đã trưởng thành (ý là tự nuôi bản thân được, ý là đi làm rồi ấy) thì muốn gap year sẽ liên quan đến một vấn đề đầu tiên, tiền đâu? Đó là vấn đề tài chính cần được soi chiếu cẩn thận trước khi bắt đầu (nếu có) để có 1 gap year trọn vẹn (hy vọng vậy ^_^ )
Có thể chia vấn đề tài chính thành 3 giai đoạn liên quan đến gap year, (1) hiểu tình hình tài chính của bản thân trước gap year, (2) tiền của mình đang ra sao trong thời gian gap year, (3) vấn đề tiền bạc sau giai đoạn gap year
 

(1) Hiểu về tài chính của bản thân trước gap year

Trước khi bắt đầu quá trình “nghỉ dưỡng dài hạn”, thật lòng, phải hiểu rõ tình hình tài chính của chính chủ lắm ý. Còn nếu mà lỡ bắt đầu trước khi hiểu, thì khi phát hiện ra thì lao vào tìm hiểu ngay cũng còn kịp, để có thể kéo dài khoảng thời gian gap year thêm 1 chút cũng vui. Thực tế là tata không có cố ý hiểu về tài chính của mình siêu cụ thể và quá rõ ràng trước gap year đâu, với tata là sự kết hợp của cả 2.
Một số vấn đề cơ bản tata nghĩ phải trả lời được:
  • Có bao nhiêu tiền để dành nhàn rỗi? Và cách quy đổi hay nhất là với số tiền để dành nhàn rỗi ấy, có thể tương đương với bao nhiêu tháng lương hiện tại đang được nhận? [2 yếu tố quan trọng cần lưu ý, là tiền nhàn rỗi nha, không phải tiền đang đem đi đầu tư hay dùng vào việc này việc kia này kia đâu nha; và nhớ là tương đương với tháng lương hiện tại nha, quan trọng lắm á]
  • Hiện nay và trong tương lai gần, bản thân chỉ cần nuôi bản thân thôi? có cần trợ cấp/phụ cấp/gởi tiền về nuôi cha mẹ/gia đình gì không? có đang trong quá trình trả góp hay nợ nần chi không?..
{Thực tế hồi tata mới đi làm đã vô tình hình thành thói quen luôn cố gắng dành ra được tiền nhàn rỗi trong khoảng 3 đến 6 tháng lương hiện có và xem đó là emergency fund (kiểu như lỡ 1 ngày đẹp trời, mình bị bệnh/tung xe/… và không đi làm được bất ngờ thì ai nuôi cho, phải tự nuôi bản thân chớ, nên phải có sẵn khoản đó cho “những cơn mưa bất chợt” :v ). Đồng thời, tata cũng phải có khoản đề dành khác nữa, cho việc trả góp nhà (căn nhà chung cư thần thánh đầu đời của tata, bắt đầu góp hồi đầu năm 2014). Tuy không bắt buộc có nghĩa vụ nuôi cha mẹ (ơn trời, anh 2 mình và nhà nước đồng tài trợ cho ba mẹ rồi), tata cũng tự nghĩ có nghĩa vụ để lại 1 tháng 1 ít tiền xem như để dành cho ba mẹ muốn xài thêm gì thì xài, không xài thì để dành đi chơi.}
 
  • Mức chi tiêu một tháng để bản thân cảm thấy sống thoải mái là bao nhiêu? [yếu tố quan trọng là hiểu về chi tiêu của bản thân, và mức sống bản thân cần – aka. living standard. Gợi ý, có thể chọn ra tháng mà tiêu xài hoành tráng nhất làm chuẩn, vì với tiền bạc, thà tính dư còn hơn tính thiếu]
 
{Thực tế tata có những tháng tiêu pha hoành tráng, cà thẻ shopping hay đi bars & pubs, có những tháng đi công tác liên miên, nhiều khi chẳng có cơ hội tiêu tiền của mình, vì công ty cho công tác phí rộng rãi đủ xài :p. Nhưng tata dựa trên tháng chi tiêu hoành tráng, trừ đi một số chi tiêu mà tata biết tỷ năm mới như vậy một lần, ví dụ như cái trò shopping, kiểu, đã không đi mua sắm thì thôi, đã mua giày là 1 lần 3-4 đôi, hay váy áo mỗi lần cà thẻ là gần 10 bộ, thì mấy cái đó sẽ không có cơ hội xảy ra trong giai đoạn gap year nữa với cái đứa có tủ đồ và giày dép dư xài trong nhiều tháng không lặp lại. Tuy nhiên, có 1 số chi phí, dù hay bị liệt vào xa xỉ phẩm nhưng là nhu cầu không thể bỏ qua, vì sẽ ảnh hưởng đến cảm giác sống thoải mái, như là một tháng ít nhất phải đi ăn bò beefsteak vài lần, phải đi nghe nhạc uống tequila 1-2 lần (giống bị nghiện í), hay phải đi chơi xa vài tháng 1 lần…}
 
  • Mức thu nhập một tháng ngoài lương là bao nhiêu? ví dụ như tiền lãi gởi ngân hàng, hay bạn nào đó có làm thêm project freelance,.. [câu hỏi này quan trọng, vì khi bạn không đi làm nữa, có thể rãnh rỗi hay quởn quởn trong giai đoạn gap year nhận làm project cho vui, làm ít ngày vừa có tiền thêm vừa không sợ bị lụt nghề do lâu ngày quá không làm. hay như có thu nhập thụ động kiểu tiền lãi gởi ngân hàng, hay lấy nhà cho thuê nguyên căn, rồi dọn sang chỗ nào nhỏ hơn ở thế là có tiền dôi ra.]
{Thực tế tata không có loại thu nhập này trước giai đoạn gap year và cũng chưa từng nghĩ đến. Tuy nhiên, trong quá trình gap year thì bắt đầu có, đây là một câu chuyện khác, chắc để note sau kể chi tiết ^_^}
 
Rất may mắn là cả 4 điều này tata đều hiểu rõ và nằm lòng bất cứ lúc nào chứ không riêng gì khi lên kế hoạch cho gap year. [thực tế là không phải vì tata giỏi quản lý tiền bạc đâu, mà vì cái vụ trả góp tiền nhà mà bị “ép uổng” phải hiểu vậy đó, bạn nào trả góp nhà – tự mình 1 mình trả – thì sẽ hiểu liền ah. ahuhu. ]